Στην ενότητα αυτή, περιλαμβάνεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό σχετικά με το Επιτάλιο και τις δραστηριότητες του Συλλόγου.

 

Γεώργιος Παυλόπουλος 1922

 

 

Φέτος συμπληρώθηκαν 90 χρόνια από την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη (2 Μαΐου 1919). Από την Αγουλινίτσα στη Μικρά Ασία υπηρέτησαν πάνω από 200 στρατιώτες και 4 ή 5 αξιωματικοί. Από κάθε σπίτι σχεδόν. Μεταξύ αυτών και ο Γιωργάκης Θ. Παυλόπουλος (μετέπειτα εμπορορράπτης στο χωριό) που έστειλε στην οικογένιά του αρκετές αναμνηστικές φωτογραφίες. Στο πίσω μέρος της κάρτας, με ωραία καλλιγραφικά γράμματα, γράφει μιά σύντομη γενικόλογη αφιέρωση, όπως επιβάλει η λογοκρισία, χωρίς να αποκαλύπτει περιστατικά του πολέμου ή τον ακριβή τόπο αποστολής. Για σύστασή του αναφέρει απλώς «ΤΤ 904». Στη μία φωτογραφία η ιδιόχειρη εγγραφή «Αίσιον και ευτυχές το 1922» αποτελεί κυριολεκτικά τραγική ειρωνεία και δεν επιδέχεται κανένα σχόλιο. Η φωτογραφία είναι βγαλμένη τον Δεκέμβρη του 1921, δηλαδή μετά το Σαγγάριο. Ήταν δύσκολος εκείνος ο χειμώνας απραξίας για τον ελληνικό στρατό στα χαρακώματα, αλλά (ίσως ο φωτισμός συντελεί σ' αυτό) υπάρχει ένας αέρας σιγουριάς στα πρόσωπα. Ο μπαρμπα-Γιωργάκης διακρίνεται όρθιος, πρώτος αριστερά. Στην άλλη φωτογραφία (αχρονολόγητη), καθισμένος δεξιά, βλέπουμε μιά κούραση και απογοήτευση στα ωραία χαρακτηριστικά του, όπως και στους συμπολεμιστές του. Έχουν ανάψει φωτιά για να ζεσταθούν στα χαλάσματα κάποιου σπιτιού, αφήνοντας τα πηλίκια στην άκρη. Αυτή η ετοιμόρροπη σκάλα μπορεί να έβγαζε στα γραφεία της Επιμελητείας. Στο κεφαλόσκαλο κάτι ρούχα απλωμένα. Οι υπόλοιποι εικονιζόμενοι, πιασμένοι όλοι μαζί στο δόκανο της ιστορίας, μας είναι άγνωστοι. Τις πολύτιμες αυτές φωτογραφίες συμπεριέλαβε ο Κ. Επιταλιώτης στο «Ημερολόγιο ενός στρατιώτη». Εν συνεχεία η φίλη μας κα Μαρία Ν. Κρανίτη (Παυλοπούλου) τις παραχώρησε ευγενικά για δημοσίευση στα «Επιταλιώτικα Νέα». Ο πιλότος Κώστας Γκούμας έκανε αγόγγυστα, επίπονη και επιτυχημένη δουλειά στην αποκατάσταση (remastering) των φωτογραφιών από τις φθορές του χρόνου. Θερμές ευχαριστίες.

Υπ' όψιν... οι φωτογραφίες αυτές αποτελούν έξοχο μουσειακό υλικό για άδειες αίθουσες πολιτισμού.

Αρχείο Βάσου Πουλόπουλου